Emocje w przedszkolu – jak pracować z dziećmi zimą, gdy spada motywacja i energia?

Zima w przedszkolu to czas szczególny. Krótsze dni, mniej naturalnego światła, ograniczone wyjścia na świeże powietrze i sezonowe infekcje wpływają nie tylko na samopoczucie dzieci, ale także na codzienną atmosferę w grupie. Wiele nauczycielek zauważa wtedy spadek motywacji, większą drażliwość i trudności w koncentracji u przedszkolaków.

Dobra wiadomość jest taka, że to naturalny etap, a odpowiednio dobrane działania mogą realnie wesprzeć emocje dzieci – i samych nauczycieli.

Dlaczego zimą emocje dzieci w przedszkolu są trudniejsze?

Zimą organizm dziecka funkcjonuje w innych warunkach niż wiosną czy latem. Mniej światła dziennego, zmiany rytmu dnia oraz ograniczona możliwość swobodnego ruchu sprawiają, że dzieci szybciej się męczą i trudniej regulują emocje.

W praktyce oznacza to, że:

• dzieci częściej reagują frustracją,
• szybciej tracą zainteresowanie proponowanymi aktywnościami,
• potrzebują więcej wsparcia ze strony dorosłych.

Takie zachowania nie są „problemem wychowawczym”, lecz sygnałem rozwojowym, który warto właściwie odczytać.

Jakie sygnały emocjonalne najczęściej pojawiają się zimą u przedszkolaków?

Nauczyciele wychowania przedszkolnego najczęściej obserwują:

• rozdrażnienie i wybuchy złości,
• wycofanie lub nadmierną potrzebę bliskości,
• trudności z koncentracją uwagi,
• spadek energii i niechęć do działania,
• większą wrażliwość na drobne niepowodzenia.

Te sygnały są informacją o potrzebach dziecka – nie oceną jego zachowania.

Jak wspierać emocje dzieci zimą – 5 sprawdzonych strategii z praktyki przedszkolnej

1. Stałość i przewidywalność dnia

Zimą dzieci szczególnie potrzebują poczucia bezpieczeństwa. Pomagają w tym:

• jasno określony plan dnia,
• powtarzalne rytuały,
• spokojne komunikaty zapowiadające zmiany.

Wielu nauczycieli sięga w tym czasie po gotowe scenariusze zajęć, które porządkują codzienność i zdejmują z nich ciężar ciągłego planowania.

2. Ruch jako regulacja emocji, a nie „rozładowanie energii”

Ruch zimą jest nie tylko potrzebą fizyczną, ale przede wszystkim narzędziem regulacji emocji. Najlepiej sprawdzają się:

• krótkie zabawy ruchowe wplecione w zajęcia,
• ruch naśladowczy,
• opowieści ruchowe i zabawy rytmiczne.

Takie aktywności pomagają dzieciom wyciszyć napięcie i odzyskać równowagę emocjonalną.

3. Rozmowa o emocjach zamiast ich wyciszania

Zimą warto częściej:

• nazywać emocje dzieci,
• akceptować ich przeżycia,
• unikać ocen i porównań.

Proste komunikaty, takie jak:
„Widzę, że dziś jest ci trudno”
budują zaufanie i uczą dzieci rozpoznawania własnych stanów emocjonalnych.

W pracy z emocjami szczególnie pomocne są narzędzia, które w prosty i przyjazny sposób pomagają dzieciom nazywać to, co czują – przykładem może być projekt Czuciaki z Krainy Emocji, wykorzystywany w codziennej praktyce przedszkolnej.

4. Małe sukcesy zamiast wielkich oczekiwań

W okresie zimowym dzieci szybciej się męczą, dlatego warto:

• skracać czas trwania zadań,
• częściej zmieniać formy aktywności,
• doceniać wysiłek, a nie tylko efekt.

Dobrze dobrane materiały merytoryczne pomagają nauczycielom planować zajęcia w sposób elastyczny i realistyczny.

5. Emocje nauczyciela też mają znaczenie

Dzieci bardzo szybko odczytują emocje dorosłych. Zmęczony, przeciążony nauczyciel to często zmęczona grupa. Dlatego zimą szczególnie ważne jest:

• sięganie po sprawdzone rozwiązania,
• korzystanie z gotowych materiałów,
• ograniczenie presji „ciągłego tworzenia czegoś nowego”.

Wsparcie edukacyjne i szkoleniowe również pozwala nauczycielom zachować spokój i energię, co bezpośrednio przekłada się na atmosferę w grupie.

Gotowe materiały czy własne przygotowania – co zimą sprawdza się lepiej?

Gotowe, sprawdzone materiały merytoryczne pomagają nauczycielom zachować równowagę i pewność działania. Zimą, gdy poziom energii spada, korzystanie z opracowanych scenariuszy:

• oszczędza czas,
• zmniejsza stres,
• daje poczucie bezpieczeństwa merytorycznego.

Dlatego wielu nauczycieli traktuje publikacje i dostęp do bazy materiałów jako realne wsparcie w codziennej pracy, a nie dodatkowy obowiązek. Takie rozwiązania oferuje m.in. BLIŻEJ PRZEDSZKOLA, dostarczając materiały tworzone z myślą o rzeczywistych potrzebach przedszkoli.

Najczęstsze pytania nauczycieli o emocje dzieci zimą

Czy zimą trzeba zmieniać sposób pracy z dziećmi?

Tak. Warto położyć większy nacisk na regulację emocji, ruch i elastyczność w realizacji zajęć.

Czy spadek motywacji u dzieci jest normalny?

Tak. Jest to naturalna reakcja organizmu na zimowe warunki.

Jak nie przeciążyć siebie jako nauczyciela?

Korzystając z gotowych materiałów, publikacji i stałego wsparcia, które odciążają w planowaniu pracy.

Podsumowanie – emocje zimą to nie problem, to sygnał

Zimowe trudności emocjonalne nie są oznaką złej pracy nauczyciela ani „trudnej grupy”. To sygnał, że dzieci – i dorośli – potrzebują więcej uważności, spokoju i wsparcia.

Dbanie o emocje dzieci zaczyna się od dbania o siebie i korzystania z rozwiązań, które naprawdę pomagają w codziennej pracy nauczyciela.