Dzięki zmysłom poznajemy świat

Cele ogólne:

– zachęcanie do podejmowania zabaw badawczych rozwijających zmysły; zapoznanie z narządami zmysłów; rozumienie konieczności dbania o nie.

Cele operacyjne

Dziecko:

– aktywnie uczestniczy w zabawach badawczych; wymienia nazwy narządów zmysłów oraz sytuacje, w jakich je wykorzystuje.

Zabawy badawcze Jak poznajemy świat?

• Nasze odczucia.

Ustawiłam przed dziećmi płaskie pojemniki z różną zawartością; w jednym były ziarenka fasoli, w drugim – orzechy włoskie, w trzecim – pestki dyni. Chętne dzieci po zasłonięciu oczu za pomocą dotyku odgadywały, co się w nich znajduje. Określały, za pomocą jakiego zmysłu mogły rozpoznać, co znajduje się w pojemnikach. Dotyk

• Ciepło, zimno.

Postawiłam na stole 2 pojemniki: z ciepłą i zimną wodą. Zasłoniłam chętnym dzieciom oczy i poprosiłam, aby za pomocą dotyku poznały, w których pojemnikach znajduje się woda ciepła, a w których woda zimna. Dzieci mówiły, kiedy czują ciepło, a kiedy zimno oraz określały, za pomocą jakiego zmysłu mogły odczuwać ciepło i zimno. Dotyk

• Jaki to smak?

Przygotowałam w obecności dzieci tajemnicze mikstury. Potrzebne były trzy kubeczki z wodą. Do jednego kubeczka wsypałam cukier, do drugiego – sól, a do trzeciego dodałam sok z cytryny (kubeczki oznaczone pod spodem pierwszymi literami nazw zmieszanych z wodą produktów: c – cukier, s – sól, sc – sok cytrynowy). Dzieci przed zabawą określały, jaki smak będzie miała mikstura w każdym kubeczku. Przestawiłam kubeczki, aby dzieci nie wiedziały, w którym co się znajduje. Poprosiłam chętne dzieci, aby rozpoznały smaki, podając im odrobinę płynu na łyżeczce. Dzieci rozpoznawały smak, następnie sprawdzały, czy miały rację – podnosiły kubeczek i patrzyły, jakie litery się tam znajdują. Określały, za pomocą jakiego zmysłu rozpoznały zawartość kubeczków. Smak

• Co schowałam? – ćwiczenie spostrzegawczości wzrokowej.

Ustawiłam przed dziećmi kilka zabawek. Na klaśnięcie dzieci zamknęły oczy, a w tym czasie schowałam za siebie wybraną zabawkę. Zadaniem dzieci było odgadnięcie, jaki przedmiot został schowany i określenie, za pomocą jakiego zmysłu odgadły, co zostało schowane. Wzrok

• Co tak pachnie?

Skropiłam waciki: perfumami, zmywaczem do paznokci, octem (wcześniej dałam dzieciom te płyny do powąchania). Dzieci, wąchając waciki, odgadywały, czym zostały pokropione. Określały, za pomocą jakiego zmysłu mogły to rozpoznać. Węch

• Co to za odgłosy?

Odtworzenie z płyty CD nagrania wybranych zjawisk przyrodniczych, a dzieci odgadywały, co to za odgłosy, np. szum drzew, śpiew ptaków, brzęczenie pszczół, kumkanie żab, odgłosy burzy. Określały, za pomocą jakiego zmysłu mogły rozpoznać poszczególne odgłosy. Słuch

Zabawa ruchowa „Prowadzę niewidomego”.

Dzieci dobrały się parami i poruszały przy muzyce relaksacyjnej. Jedno z dzieci zamyka oczy, drugie dziecko ma je bezpiecznie prowadzić na spacer. Na przerwę w muzyce nastąpiła zmiana ról w parach. Po skończeniu zabawy dzieci wypowiadały swoje odczucia związane z zabawą – „Co czułeś, gdy miałeś zamknięte oczy?”

Zabawy dydaktyczne Jak dbamy o nasze zmysły.

• Tak czy nie? – zadawałam pytania, a dzieci – jeśli uznały, że należy tak postępować – odpowiadały „tak”, a jeśli nie należy tak postępować – odpowiadały „nie”. Np.

– Czy powinniśmy zakładać okulary przeciwsłoneczne, kiedy słońce świeci nam w oczy?

– Czy można słuchać bardzo głośnej muzyki?

– Czy można jeść i pić bardzo gorące potrawy?

– Czy można wkładać do nosa drobne przedmioty?

– Czy powinniśmy oglądać książki przy dobrze oświetlonym stole?

– Czy możemy głośno krzyczeć koledze do ucha?

– Czy powinniśmy brudnymi rękami przecierać oczy?

• Z jaką częścią ciała się kojarzy?

Podawałam nazwy zmysłów, a dzieci mówiły i pokazywały, z jaką częścią ciała one im się kojarzą. Np. węch – nos; wzrok – oczy; słuch – uszy; dotyk – ręka; smak – język.

• Nasze doznania – dzieci podawały przykłady tego, co można zobaczyć, dotknąć, powąchać, usłyszeć, spróbować.

• Odpowiedzi na pytania

Zadawałam pytania, a dzieci odpowiadały.

– Który zmysł mówi nam, że kwiaty są kolorowe?

– Który zmysł mówi nam o tym, że śpiewa ptaszek?

– Dzięki któremu zmysłowi wiemy, że perfumy ładnie pachną?

– Który zmysł podpowie nam, że śnieg jest zimny?

– To, że cukierki są słodkie, wiemy dzięki zmysłowi...

• Kto leczy narządy zmysłów?

Dzieci mówiły, do jakiego lekarza udadzą się, kiedy będą miały kłopoty: ze wzrokiem – do okulisty; słuchem, smakiem – do laryngologa.

Wypowiedzi dzieci na temat Dlaczego należy dbać o narządy zmysłów?