„Mali mistrzowie kuchni” - warsztaty kulinarne w Przedszkolu nr 57 w Lublinie
Zajęcia kulinarne dla dzieci są świetną formą wypoczynku i relaksu oraz doskonałym czasem na poznawanie świata, nieznanych dotąd kultur oraz uczenia się pracy w zespole. Warto od najmłodszych lat uczyć dzieci zdrowego odżywiania i czerpania przyjemności z jedzenia zdrowych, estetycznie podanych, a przede wszystkim własnoręcznie wykonanych posiłków. Dzięki zajęciom kulinarnym mogą poznawać różne tajemnice kuchni, przygotowywać samodzielnie smakowite potrawy, dotykać, wąchać i smakować, bawić się kolorem i kształtem, rozbudzać swoją wyobraźnię i fantazję. Poznawać tradycyjną, polską kuchnię, a także egzotyczną kuchnię z różnych zakątków świata. Uczyć się kulturalnego zachowania przy stole. Mamy nadzieję, że przygotowywanie posiłków będzie dla nich wspaniałą i „pyszną” zabawą.
W zajęciach organizowanych w naszym przedszkolu brały udział dzieci 5,6-letnie
Potrawy były wykonywane z produktów przyniesionych przez dzieci.
Cele główne programu kulinarnego to:

• rozwijanie zainteresowań i umiejętności kulinarnych;
• kształtowanie umiejętności przyrządzania posiłków z zachowaniem higieny;
• poznawanie tradycyjnych potraw, pochodzących z kuchni różnych narodów.

Cele szczegółowe:

• zapoznanie z podstawowymi zasadami bezpiecznego zachowania się w kuchni,
• zapoznanie z naczyniami i przyborami kuchennymi
• wdrażanie podstaw racjonalnego, zdrowego odżywiania i higieny przyrządzania posiłków
• rozwijanie zainteresowań kulinarnych poprzez prezentację krótkich opowiadań, filmów, ilustracji wprowadzających do historii i pochodzenia przyrządzonych potraw
• zapoznanie z tradycją kulinarną różnych narodów
• zapoznanie ze sposobem przyrządzania wybranych potraw
• kształtowanie umiejętności współdziałania i integracji z grupą podczas wspólnych zajęć
• szanowanie wytworów swojej pracy i pracy innych
• zapoznanie się i stosowanie regulaminu warsztatów kulinarnych
• nabywanie umiejętności korzystania z przepisów kulinarnych, książek kucharskich

Cele były realizowane wokół następujących aspektów:
• Polska, tradycyjna kuchnia
• Belgijskie smakołyki
• Słoneczna Italia i jej smakowite potrawy
• Greckie wyśmienitości
• Smaki Ameryki
Do najczęściej stosowanych metod realizacji celów naszego programu należą:

• metoda samodzielnych doświadczeń (stwarzanie warunków do samodzielnej pracy ułatwianie nawiązywania kontaktów z otoczeniem społecznym, przyrodą i sztuką z własnej inicjatywy
• metoda kierowania aktywnością (inspirowanie spontanicznej działalności przez zachętę, sugestię, radę, czy podsunięcie pomysłu)
• metoda zadań (inspirowanie do odkrywania nowych zjawisk, przyswajania i stosowania określonych umiejętności)
• metoda ćwiczeń (powtarzanie czynności w celu ich rozwoju, utrwalanie wiadomości lub postaw, ćwiczenie mięśni)
• metody oparte na obserwacji: obserwacja i pokaz przedmiotów, zjawisk, czynności; przykład osobisty n-la
• metody oparte na słowie: utwory literackie; rozmowy; zagadki; objaśnienia; instrukcje; teksty wierszy, piosenek

Formy pracy:

• praca z grupą
• praca w małych zespołach
• praca indywidualna

Środki dydaktyczne: naczynia i przybory zakupione przez Dyrektora na potrzeby warsztatów kulinarnych, urządzenia kuchenne znajdujące się w kuchni przedszkolnej oraz przyniesione przez nauczycielki prowadzące warsztaty, produkty spożywcze, stanowiące składniki poszczególnych potraw, przepisy i wskazówki znajdujące się w książkach kucharskich, opowiadaniach, wierszach.
Tematyka przykładowych zajęć:
1. Zdrowo jemy – zdrowo żyjemy – sporządzenie całodziennego jadłospisu.
2. Spotkanie w kawiarni-estetyka podawania, serwowania i spożywania posiłków.
3. Owocowe szaszłyki.
4. Pizza zdrowa, kolorowa.
5. Kanapki na każdą okazję.
6. Makaronowa sałatka z szynką i serem.
7. Naturalne, pyszne, zdrowe - soki owocowe.
8. Biszkoptowy torcik.
9. Deser jagodowo - mleczny.
10 Szarlotka na kruchym cieście.
11 Wiejski chleb z masłem własnej produkcji.
12 Belgijskie czekoladki.
13 Pieczone frytki z sosem pomidorowym.
14 Grillowane gziki.
15 Banany w miodzie.
16 Warzywny hamburger Kowboja.
Głównym założeniem programu „Mali mistrzowie kuchni” było rozwijanie zainteresowań dzieci sztuką gotowania. Pragnęłyśmy, aby w wesołej, swobodnej atmosferze realizowane były zagadnienia dotyczące racjonalnego i zdrowego żywienia a także poznawania tradycyjnych potraw z kuchni różnych narodów.
Dzieci poprzez zabawę mogły zdobywać umiejętności przydatne w codziennym życiu. Uczestnictwo w warsztatach kulinarnych pomogło im wzmocnić wiarę we własne siły oraz nauczyć się samodzielności.
Miały okazję zgodnie współdziałać z innymi, angażować się w miarę swoich możliwości, wspólnie pracować i osiągać sukcesy kulinarne, rozwijać umiejętności manualne podczas wykonywania prostych czynności motorycznych. Nauczyć się umiejętnego korzystania z przepisów kulinarnych, ozdabiania potraw, układania serwetek, dekorowania stołu.
Nie ulega wątpliwości, że zainteresowania kulinarne mają duże znaczenie dla rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym. Wspólne gotowanie to zawsze wspaniała podróż w różne strony świata, to egzotyczne dania, które uwielbiamy przygotowywać i wspólnie degustować. To czas, pełen przygód i radości. Czas, który nigdy nie jest zmarnowany. Czas „pysznej” zabawy.
Aby przekonać się czy zrealizowany program „Mali mistrzowie kuchni” przyniósł rezultaty i pożądany wpływ na dzieci przeprowadziłyśmy ewaluację, która pozwoliła sprawdzić:
• stopień realizacji założonych celów
• skuteczność form i metod aktywności
• postawę wobec sytuacji zadaniowych
Dzieci po każdych zajęciach dokonywały samooceny, opowiadały o swojej pracy, degustowały potrawy, wypowiadały się na temat ich smaku, zapachu i wyglądu. Na koniec roku każde dziecko dostało Książkę kucharską z przepisami z warsztatów kulinarnych.
Ewaluacji dokonałyśmy na podstawie rozmów i obserwacji dzieci. Zdobyte informacje zebrałyśmy w opracowanym arkuszu badań dziecka.
Wyniki badań wskazują, że cele z programu zostały osiągnięte, ponieważ znacznie wzrósł poziom wiedzy, zainteresowań i umiejętności dzieci z zakresu gotowania. Zastosowane metody i formy przyniosły oczekiwane efekty.
Ponadto została przeprowadzona ankieta dla rodziców.
Po przeprowadzeniu ankiety okazało się, że aż 90% rodziców uważa, że warsztaty kulinarne rozwinęły u dzieci zainteresowanie gotowaniem. 60 % ankietowanych uważa, że warsztaty kulinarne poszerzyły wiedzę dzieci na temat tradycji kulinarnych Polski i innych narodów, a 100% rodziców deklaruje uczestnictwo dzieci w warsztatach kulinarnych w przyszłym roku szkolnym. Z uzyskanych od nich informacji wynika także, że często wspólnie z dziećmi wykorzystują przepisy zawarte w Książce kucharskiej powstałej na warsztatach kulinarnych. Rodzice zauważyli, że dzieci dużo chętniej oglądają kulinarne programy telewizyjne.
Program innowacji pedagogicznej „Mali Mistrzowie kuchni” został zrealizowany i okazał się sukcesem pedagogiczno – wychowawczym, który będzie kontynuowany w następnych latach.
Drogie nauczycielki serdecznie zachęcamy do prowadzenia takich warsztatów kulinarnych w przedszkolach. Warto uczyć dzieci przygotowania posiłków i różnych prac kuchennych ponieważ upowszechniają one dobre wzorce - promują zdrową żywność, uczą czystości, właściwego obchodzenia się ze sprzętem kuchennym i efektywnej organizacji czasu.
My także starałyśmy się zmienić nastawienie do gotowania z dziećmi i przez dzieci. Ukazać korzyści płynące ze wspólnie przygotowywanych posiłków. Uświadomić, że gotowanie to znakomita okazja, by spędzić z dzieckiem więcej czasu i wspaniale się bawić. A przy okazji rozwinąć u dziecka wiele nowych sprawności – nie tylko manualnych.
Ewa Brankiewicz i Małgorzata Rachubik