Nowy Targ 30.05.10r.

Zabawa to świetna nauka

Podstawową działalnością dziecka w wieku przedszkolnym jest zabawa. Nikogo nie trzeba o tym przekonywać, wystarczy zaobserwować jak bardzo dzieci pragną zabawy i z jaką pasją to czynią.

W zabawie ma miejsce intensywne gromadzenie doświadczeń, poznawanie otoczenia i ćwiczenie, tak więc zabawa jest jednocześnie uczeniem się, którego efektem jest między innymi rozwijanie zdolności do dokonywania analizy i syntezy, odkrywania zjawisk dotąd nieznanych i próby ich wytłumaczenia. Jednocześnie poprzez zabawę rozwijają się takie procesy umysłowe, jak zdolność obserwowania zjawisk, uwaga, pamięć, wyobrażenie i myślenie.

W zabawie kształtują się również sfera wartości. Wartościowanie zachowań własnych i cudzych dokonuje się bowiem dość wcześnie. Ocenianie postępowania dziecka przez dorosłych, także i zabawy rozwijają nawyki wartościowania czynności i ich wytworów. W zabawach jest również miejsce na tworzenie norm i wartości, nie autonomicznych, lecz przyjętych z zewnątrz, pomocnych dziecku w zrozumieniu zasad i reguł jakimi powinno się kierować w życiu.

Zdaniem Frobla „dziecko, które bawi się samo, spokojnie, wytrwale, aż do znużenia cielesnego, stanie się z pewnością także zdolnym, spokojnym, wytrwałym człowiekiem, troskliwym o cudze i własne dobro” (za: Okoń 1987). W zabawie dziecko wyraża siebie i rozładowuje napięcie emocjonalne. Stąd zabawa, szczególnie spontaniczna ma walory terapeutyczne. Jest jedną z technik czy strategii pracy terapeutycznej z dziećmi w wieku przedszkolnym.

Udział nauczycieli w zabawach dowolnych dzieci powinien być ostrożny i dyskretny polegający na współdziałaniu z dzieckiem i udzielaniu mu pomocy w razie potrzeby. Jednym ze sposobów jest podsuwanie nowych możliwości działania, czyli propozycje a wśród młodszych dzieci pokaz, demonstracja – jeśli dziecko nie może sobie poradzić lub nie wie do czego dany przedmiot służy.

Jednak aby zabawa pozostała zabawą wychowawca musi pamiętać, że jego rolą jest wspierać i stymulować inicjatywę dzieci, urealniać ich pomysły, nigdy zaś odbierać im tę inicjatywę w myśl własnych, choćby i najsłuszniejszych celów dydaktycznych (red. K. Kwiatkowska 1985). Z moich doświadczeń wynika, że niewiele trzeba uczynić aby na twarzy pojawił się szczery, promienny uśmiech. Wystarczy: pochylić się nad dzieckiem i obdarzyć je uwagą, spytać w co się bawi, wykazać uznanie, podsunąć parę nowych przedmiotów a może nawet „wprosić się” do zabawy.

Alicja Handzel Przedszkole nr2 Nowy Targ